Wandelbos
Het wandelbos is een circa 30 hectare groot park ontworpen door Leonard Springer in de Engelse landschapsstijl. In het Tilburgse uitbreidingsplan uit 1917 van Johan Rückert is het ingetekend als ‘Natuurpark’. ‘Ter verhoging van de aantrekkelijkheid van de stad’ en om ‘Het publiek de gelegenheid te geven meer dan toe nu toe door wandelen van de buitenlucht te genieten’.
Na het aanleggen van de paden wordt het park in 1921 opengesteld voor publiek. Het jaar daarna wordt de tweede fase uitgevoerd. Grond verbeteren, het uitdiepen van een bestaand ven, loofhout bijplanten en verdere beplanting aanbrengen. Werkloze arbeiders voeren het werk uit in het kader van ‘werkverschaffing’ onder leiding van de Nederlandsche Heide Maatschappij. In 1926 krijgt het park officieel de naam ‘Wandelbos’.
In 1936 wordt opnieuw in het kader van ‘werkverschaffing’ de nieuwe vijver gegraven die in de winter ook als schaatsbaan gebruikt kan worden. Het ontwerp met de twee eilandjes en de groepjes van telkens drie moerascypressen met hun uitlopende wortels aan de waterkant is weer van Springer. In 2003 wordt de de parkaanleg met zijn bijzondere bomen aangewezen als gemeentelijk monument.
Bron Tilburgse Heemkunde
Bijdrage: Ton Goossens
De Oude Warande
De Oude Warande, het grootste sterrenbos van Nederland, is ruim 300 jaar oud. Het nabijgelegen en veel jongere Wandelbos, in 1935 ontworpen door tuin- en landschapsarchitect L.A. Springer, was al eerder een gemeentelijk monument. Sinds 2017 is de Oude Warande dat ook.
De geschiedenis van de Oude Warande gaat terug tot 1712. De prins Willem van Hessen-Kassel, tevens heer van Tilburg en Goirle, kreeg toestemming om een stuk “gemeynde grond” te ontginnen. Het ging om ca. 60 hectare “tot deselfs plazier en gebruik”. Het stuk grond werd dus aan de gemeenschap onttrokken en dat gaf problemen met de boerenbevolking. Mogelijk werd dit jachtgoed als sterrenbos aangelegd door J. van Leeuwen. In 1715 is deze warande voltooid.
Bij de verkoop van de heerlijkheid Tilburg en Goirle in 1754 kwam het gebied in bezit van de graven Van Hogendorp. Die besloten in 1858 het landgoed te verkopen aan notaris J.A. Daamen. Bernard J.M. Verbunt kocht het vervolgens in 1906. Verbunt liet in het midden een door Jan van der Valk ontworpen villa (zie foto) als buitenverblijf bouwen. Het oostelijk deel van het park werd in 1931 verkocht aan de gemeente Tilburg. Op deze grond werd in 1932 het Burgers Dierenpark (later Tilburgs Natuur Dierenpark genoemd) geopend. In 1952 kreeg de gemeente Tilburg het hele landgoed in bezit. Vanaf 1988 werkt de gemeente het landgoed bij het onderhoud gefaseerd terug naar het oorspronkelijke ontwerp. Dat zou in 2025 klaar moeten zijn.
Bron Tilburgse Monumenten
